A B C D E F
G H I J K L M 

Total read books on site:
more than 10 000

You can read its for free!


Text on one page: Few Medium Many
La soleco supre inter la montopintoj kaj sur la vastaj
altebenaĵoj havas ion de la sama.

ASTA

(rigardas lin atenteme) Kio vere okazis en vi, Alfred?

ALLMERS

(ridetas) En mi?

ASTA

Jes, io estas. Kvazaŭ metamorfozo. Ankaŭ Rita rimarkis tion.

RITA

Jes, mi tion vidis tuj kiam vi revenis. Sed tio do nur estas por
bono, tio, Alfred?

ALLMERS

_Devas_ esti por bono. Kaj estu kaj fariĝu por bono.

RITA

(ekkrie) Vi ion spertis dum la vojaĝo! Ne neu! Ĉar mi vidas laŭ
via aspekto!

ALLMERS

(skuas la kapon) Eĉ nenion — ekstere. Sed —

RITA

(streĉita) Sed —?

ALLMERS

Interne en mi vere okazis eta metamorfozo.

RITA

Ho Dio —!

ALLMERS

(trankviligante, frapetas ŝian manon) Nur por bono, kara Rita. Pri
tio vi senzorge fidu.

RITA

(eksidas sur la sofon) Tion ĉi vi nepre al ni tuj rakontu. Ĉion!

ALLMERS

(turnas sin al _Asta_) Jes, ni eksidu, ankaŭ ni. Jen mi provos
rakonti. Plej eble bone.

(Li eksidas sur la sofon apud _Rita_. _Asta_ antaŭentiras seĝon kaj
eksidas proksime apud li. Mallonga paŭzo.)

RITA

(rigardas lin kvazaŭ esperante) Jen do —?

ALLMERS

(rigardas antaŭen) Kiam mi pripensas mian antaŭan vivon — kaj
mian sorton — dum la lastaj dek — dekunu jaroj, ĝi aspektas por mi
kvazaŭ fabelo aŭ kvazaŭ revo. Ĉu ne ankaŭ al vi tiel aspektas,
Asta?

ASTA

Jes, multmaniere ankaŭ mi tion trovas.

ALLMERS

(daŭrigante) Kiam mi pensas pri tio, kion ni du estis pli frue,
Asta. Ni du kompatindaj, malriĉaj, orfoj —

RITA

(senpacience) Nu do, tio okazis ja antaŭ longe.

ALLMERS

(sen ŝin aŭskultante) Kaj nun mi sidas ĉi tie en riĉeco kaj
pompo. Povis plenumi mian vivotaskon. Povis labori kaj studi, — ĉio
laŭ propra emo. (etendas la manon) Kaj tiun tutan, nekompreneblan
feliĉon — ĝin ni ŝuldas al vi, kara Rita.

RITA

(duone ŝerce, duone senvole, ekfrapetas lin sur la manon) Nun vi
bonvole ĉesu pri tiu babilado.

ALLMERS

Mi ja nur tion mencias kiel ia enkonduko —

RITA

Ho, transsaltu do tiun enkondukon!

ALLMERS

Rita, — ne kredu, ke estis la konsilo de la kuracisto, kiu pelis min
supren en la montaron.

ASTA

Vere ne, Alfred?

RITA

Kio do pelis vin?

ALLMERS

Estis tio, ke mi ne plu trovis trankvilon ĉe mia labortablo.

RITA

Ne trankvilon! Kara, kiu do ĝenis vin!

ALLMERS

(skuas la kapon) Neniu de ekstere. Sed mi havis senton en mi, ke mi
rekte misuzis — aŭ — neglektis miajn plej bonajn talentojn. Ke mi
malŝparis la tempon.

ASTA

(grandokule) Dum vi skribis la libron?

ALLMERS

(kapjesas) Ĉar mi havas ja ne nur por tio talentojn. Mi eble povus
fari ankaŭ ion alian.

RITA

Ĉu pri tio vi sidis cerbumante?

ALLMERS

Jes, pleje tio.

RITA

Kaj tial vi laste fariĝis nekontenta pri vi mem. Kaj ankaŭ pri ni
aliuloj. Jes, ĉar tia vi estis, Alfred!

ALLMERS

(rigardas antaŭen) Tie mi sidis kurbigita super la tablo kaj
skribis tagon post tago. Multfoje ankaŭ duonan nokton. Skribis kaj
skribis sur la granda, dika libro pri “La homa respondeco”. Hm!

ASTA

(metas sian manon sur lian brakon) Sed, kara, — tiu libro estu ja
la verko de via vivo.

RITA

Jes, tion vi ja sufiĉe ofte diris.

ALLMERS

Tiel mi pensis. Ĝuste de la tempo kiam mi komencis fariĝi
plenkreska. (kun varma esprimo en la okuloj) Kaj jen vi igis min
kapabla ekkomenci ĝin, vi, kara Rita —

RITA

Ho, bla, bla!

ALLMERS

(ridetas al ŝi) — vi kun via oro kaj viaj verdaj arbaroj —

RITA

(duone ridante, duone ĉagrenita) Se ankoraŭfoje vi elbuŝigas tiun
stultaĵon, mi batos vin.

ASTA

(rigardas lin maltrankvile) Sed la libro, Alfred?

ALLMERS

Ĝi kvazaŭ komenciĝis foriĝi. Sed pli kaj pli altiĝis la penso
pri pli superaj devoj, kiuj prezentis postulojn al mi.

RITA

(radia, prenas lian manon) Alfred!

ALLMERS

La penso pri Eyolf, kara Rita.

RITA

(seniluziigita, malprenas lian manon) Nu ja, — pri Eyolf!

ALLMERS

Pli kaj pli profunden eta Eyolf prenis lokon en mi. Post la fatala
falo de la tablo —. Kaj pleje post kiam ni certiĝis, ke estas
nekuraceble —

RITA

(insiste) Sed vi ja zorgas pri li laŭ ĉiuj povoj, Alfred.

ALLMERS

Kiel lerneja instruisto, jes. Sed ne kiel patro. Kaj patro estas kio
mi de nun volas esti por Eyolf.

RITA

(rigardas lin kaj skuas la kapon) Aspekte mi ne vere komprenas vin.

ALLMERS

Mi celas, ke mi el ĉiuj miaj povoj volas provi igi lian nekuraceblan
staton tiom milda kaj facila kiom elpenseble.

RITA

Ho, sed, vi, — dank’ al Dio, mi opinias, ke li ne sentas tion tiom
profunde.

ASTA

(kortuŝita) Ho jes, Rita, li sentas.

ALLMERS

Jes, estu certa, ke li sentas tion profunde.

RITA

(senpacience) Sed, kara, — kion pli povas vi do por li fari?

ALLMERS

Mi volas provi lumigi ĉiujn tiujn riĉajn eblecojn, kiuj aperas en
lia infana animo. Ĉio kion li havas en si de noblaj ĝermoj, mi
volas instigi al kresko, — porti florojn kaj fruktojn. (pli kaj pli
arde; ekstaras) Kaj mi volas pli ol _tio_! Mi volas helpi lin
harmoniigi siajn dezirojn kaj tion, kio kuŝas atingebla antaŭ li.
Ĉar tia li ne estas nun. Lia tuta aspiro celas tion, kio lian tutan
vivon restos por li neatingebla. Sed mi volas krei senton de feliĉo
en lia animo.

(Li paŝas kelkajn fojojn tien kaj reen sur la planko. _Asta_ kaj
_Rita_ sekvas lin per la okuloj.)

RITA

Vi devus preni tiujn aferojn pli trankvilanime, Alfred!

ALLMERS

(haltas apud la tablo maldekstre kaj rigardas ilin) Eyolf daŭrigu
la verkon de mia vivo. Se li tion volas. Aŭ li povas elekti ion, kio
estas plene lia propra. Plej eble tio. — Do, ĉiuokaze mi lasas mian
resti.

RITA

(ekstaras) Sed, plej kara Alfred, — ĉu vi ne povas labori por vi
ambaŭ, vi kaj Eyolf?

ALLMERS

Ne, tion mi ne povas. Neeble! Mi ne povas dividi min mem. Kaj tial mi
cedas. Eyolf estu la superulo en nia parencaro. Kaj mi faros _tion_
la verko de mia vivo fari lin la superulo.

ASTA

(ekstaris kaj iras al li) Tio ĉi kostis por vi terure severan
batalon, Alfred.

ALLMERS

Jes, efektive. Ĉi-hejme mi ne estus reginta min mem. Neniam trudinta
min mem al rezigno. Neniam ĉi-hejme.

RITA

Tial vi do faris vojaĝon ĉi-somere?

ALLMERS

(kun lumantaj okuloj) Jes! Kaj jen mi atingis supren en la senfinan
solecon. Vidis la sunleviĝon lumi sur la pintojn. Sentis min pli
proksima al la steloj. Kvazaŭ en kompreno kaj komunumo kun ili. Kaj
jen mi kapablis.

ASTA

(malĝoje) Sed neniam plu vi daŭrigos skribi la libron pri
“La respondeco de la homo”?

ALLMERS

Ne, neniam, Asta. Mi ne povas dividi min inter du taskoj, mi ja
diras. — Sed mi volas realigi la respondecon de la homo — en mia
vivo.

RITA

(kun rideto) Ĉu vi vere kredas ke vi povas subteni tiajn altajn
intencojn ĉi-hejme?

ALLMERS

(prenas ŝian manon) Lige kun vi mi povas. (etendas la alian manon)
Kaj lige ankaŭ kun vi, Asta.

RITA

(retiras sian manon) Do kun du. Vi tamen povas vin dividi.

ALLMERS

Sed plej kara Rita —!

(_Rita_ foriras de li kaj haltas ĉe la pordo de la ĝardeno.)

(Iu frapas facile kaj rapide sur la pordon dekstre. _Inĝeniero
Borghejm_ rapide envenas. Li estas juna viro iom pli ol 30 jaroj.
Hela kaj brava esprimo, Rekta staturo.)

BORGHEJM

Bonan matenon, bonan matenon, sinjorino! (Haltas ĝoja je la vido de
_Allmers_.) Ho ne, kion mi vidas! Jam reen hejme, sinjoro Allmers?

ALLMERS

(skuas lian manon) Jes, mi revenis ĉi-nokte.

RITA

(gaje) Li ne plu havis forpermeson, sinjoro Borghejm.

ALLMERS

Ho ne, tio do ne estas vero, Rita —

RITA

(venas pli proksimen) Jes, certe estas vero. Lia forpermeso finiĝis.

BORGHEJM

Nu, vi tenas vian edzon per streĉaj bridoj, sinjorino?

RITA

Mi subtenas miajn rajtojn. Kaj ĉio devas ja havi finon.

BORGHEJM

Ho, ne ĉio, — mi esperas. — Bonan matenon, fraŭlino Allmers!

ASTA

(eviteme) Bonan matenon.

RITA

(rigardas al _Borghejm_) Ne ĉio, vi diras?

BORGHEJM

Jes, mi plene kaj fide kredas, ke almenaŭ _io_ en ĉi tiu mondo ne
havas finon.

RITA

Nun vi certe pensas pri amo — aŭ tiaĵo.

BORGHEJM

(varme) Mi pensas pri ĉio tio, kio estas inda.

RITA

Kaj kio neniam finiĝas. Jes, ke ni pensu pri tio. Ni ĉiuj esperu
pri tio.

ALLMERS

(proksimiĝas al ili) Nun vi baldaŭ finfaris la vojlaboron ĉi tie?

BORGHEJM

Mi _jam_ finfaris. Finfaris hieraŭ. Ĝi daŭris sufiĉe longe. Sed,
dank’ al Dio, _tio_ do finiĝis.

RITA

Kaj pri tio vi estas ĝojega?

BORGHEJM

Jes, efektive mi estas!

RITA

Nu, tion mi diru —

BORGHEJM

Kion, sinjorino?

RITA

Ne estas tute afable de vi, sinjoro Borghejm.

BORGHEJM

Ĉu? Kial ne?

RITA

Ne, ĉar tial vi poste ne ofte venos en niajn regionojn.

BORGHEJM

Ne, tio estas vero. Pri tio mi ne pensis.

RITA

Nu, foje kaj foje vi do certe povos tamen viziti nin.

BORGHEJM

Ne, bedaŭrinde, tio neeblos por mi dum longa tempo.

ALLMERS

Ĉu? Kial do?

BORGHEJM

Jes, ĉar nun mi ricevis grandan, novan laboron, kiun mi devas tuj
komenci.

ALLMERS

Ĉu vere? (premas lian manon) Ĝojigas min kore.

RITA

Gratulon, gratulon, sinjoro Borghejm!

BORGHEJM

Tŝ, tŝ, — vere mi ne havas permeson paroli laŭte pri tio
ankoraŭ! Sed mi ne povas reteni min! — Estas granda vojlaboro —
supre en la nordo. Kun montaraj transpasejoj — kaj kun la plej
nekredeblaj malfacilaĵoj por supervenki! (ekdire) Ho, vi granda,
bela mondo, — kia feliĉo tio estas esti vojkonstruisto!

RITA

(ridetas kaj rigardas lin ŝerce) Ĉu estas nur por tiu vojlaboro, ke
vi venas ĉi tien tiel senrega pro ĝojo hodiaŭ?

BORGHEJM

Ne, ne por tio sole. Sed por ĉiuj la helaj promesplenaj esperoj,
kiuj malfermas sin por mi.

RITA

(kiel antaŭe) Aha, eble estas io pli delikata malantaŭe!

BORGHEJM

(ekrigardas al _Asta_) Kiu scias! Kiam la feliĉo unue alvenas, ĝi
kutimas veni kiel printempa inundo. (turnas sin al _Asta_) Fraŭlino
Allmers, ĉu ni du faru etan promenadon kune? Kiel ni kutimas?

ASTA

(rapide) Ne, ne, dankon.



Pages: | Prev | | 1 | | 2 | | 3 | | 4 | | 5 | | 6 | | 7 | | 8 | | 9 | | 10 | | 11 | | Next |

N O P Q R S T
U V W X Y Z 

Your last read book:

You dont read books at this site.